Antwerpen onderschept minder cocaïne. Waar is ze gebleven?

De cijfers

• De trend: in Antwerpen werd 116 ton cocaïne in beslag genomen in 2023, 44 ton in 2024 en ongeveer 55 ton in 2025.
• Eerste helft van 2026: 5,4 ton in 28 inbeslagnames, tegenover 16,7 ton in 82 inbeslagnames een jaar eerder. Volgens de douane is Antwerpen niet langer de Europese cocaïnehaven nummer één — door strengere controles, optreden in herkomst- en doorvoerlanden en verschuivende routes.
• Elders: in dezelfde periode nam de Nederlandse douane 20% meer in beslag — 19,3 ton, vooral via Rotterdam. Spanje onderschepte zo’n 30 ton.
• September in Antwerpen: 120 kg in fruitcontainers uit Costa Rica en Peru; een dag later 117 kg in sporttassen tussen een chemische lading uit Chili; twee dagen daarna 2.390 kg onder bananen. En een container “vloeibare zeep” uit Colombia bleek cocaïne in vloeibare vorm te bevatten — gesignaleerd door de federale gerechtelijke politie, bevestigd door douaniers die een chemische geur opmerkten.

Hoe de cocaïne de haven uit raakt

De belangrijkste methode blijft de rip-off: cocaïne wordt verstopt in een container met een legale lading en eruit gehaald voordat iemand hem controleert. Dat lukt alleen met hulp van insiders.

• Gestolen pincodes. Europol schatte dat op die manier minstens 200 ton via Antwerpen, Rotterdam en Hamburg/Bremerhaven passeerde, dankzij netwerken van corrupte insiders. Antwerpen heeft de pincodes intussen vervangen door Certified Pick-up; sinds mei 2024 werken ze niet meer.
• Smokkelaars passen zich aan. Ladingen worden in kleinere partijen opgesplitst, goederen worden op zee overgeladen of overboord gezet, en uithalers — vaak jongeren — verstoppen zich op terminals om de drugs uit de containers te halen.
• Arrestaties. In 2025 verrichtte de scheepvaartpolitie in de haven 207 drugsgerelateerde arrestaties. Onder hen waren 191 uithalers en 41 minderjarigen.

Het blijft niet bij de haven

• Brussel: 170 schietpartijen sinds begin 2025. Het parket brengt ze in verband met drugsbendes.
• Nederland: begin september kwamen in Overasselt bij een gewelddadig incident een beveiliger om het leven en raakten twee agenten zwaargewond. Daarna volgde een dreigvideo die de teruggave van een verdwenen drugslading eiste.

De aanwijzingen bestaan — op verschillende plaatsen

Het Stroomplan brengt politie, parket, sociale inspectie en douane al onder één dak — de noodzaak wordt erkend. Maar elke partij werkt nog in haar eigen systemen, en wettelijk kunnen ze niet zomaar alles bundelen.

Met één gedeeld beeld

• Elke partij houdt haar eigen systemen. Het gedeelde beeld draait in een omgeving die de partijen zelf beheren, neemt uit elk systeem alleen wat het beeld nodig heeft, en toont elke partij alleen de lagen waarvoor ze bevoegd is.
• Losse aanwijzingen worden één dossier. Een gemarkeerde container, een ongewoon gebruikte toegangspas en een vrachtwagen aan de verkeerde poort worden één dossier — terwijl de container nog op de kade staat.

Van aanwijzing naar dader

1. 01

   De uithaler op de terminal

   Camera’s en drones langs de containerstapels detecteren mensen waar ’s nachts niemand hoort te zijn. De dichtstbijzijnde patrouille wordt erheen gestuurd, met de locatie en livebeelden — voordat de drugs de terminal verlaten.

2. 02

   De insider

   Een toegangspas die gebruikt wordt op een terminal waar de houder geen dienst heeft, bij een container die de douane heeft gemarkeerd, op het moment dat iemand vraagt om die container op te halen: afzonderlijk drie registraties, samen één alarm. Toegang tot dit soort analyses is doelgebonden, en elke zoekopdracht wordt vastgelegd.

3. 03

   Het netwerk

   Elke inbeslagname wordt als afzonderlijke zaak behandeld. Over elkaar gelegd — routes, soorten lading, vervoerders, tijdstippen — tonen ze patronen die geen enkele inbeslagname op zich laat zien. En omdat de stroom zich verplaatst, met Antwerpen in daling en Rotterdam in opmars, moet het beeld terminals, havens en, waar de wet het toelaat, grenzen omvatten.

4. 04

   Bewijs dat standhoudt

   Sky ECC toonde hoe ver bewijs op basis van gegevens kan reiken: 1.206 veroordeelden in vijf jaar, onder wie corrupte havenarbeiders en vrachtwagenchauffeurs. Elke zoekopdracht in Meridian wordt vastgelegd — wie wat opvroeg, op welke wettelijke grondslag — zodat de analyse overeind blijft voor de rechter.

Minder inbeslagnames in Antwerpen is vooruitgang. Het betekent ook dat de handel nieuwe routes zoekt — en nieuwe mensen. Wie die sneller wil vinden, moet verbinden wat haven, douane en politie al weten.