Wat er gebeurde
De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) trad in werking op 1 augustus 2024. De verboden praktijken en de bepaling over AI-geletterdheid gelden sinds 2 februari 2025, de verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden sinds 2 augustus 2025. Volgens de AI Act Service Desk van de Europese Commissie gelden de meeste overige regels sinds 2 augustus 2026, waaronder de transparantieregels van artikel 50, en is het toezicht door nationale en Europese autoriteiten gestart.
De Commissie stelde op 19 november 2025 een Digital Omnibus voor AI voor. Parlement en Raad bereikten op 7 mei 2026 een voorlopig akkoord, het Parlement keurde het goed op 16 juni en de Raad nam het aan op 29 juni. De wijzigingsverordening verscheen op 24 juli 2026 in het Publicatieblad als Verordening (EU) 2026/1744 en trad volgens de Commissie in werking op 27 juli 2026. Het is wet, geen voorstel.
Wat de wijziging veranderde
- Hoog-risicoregels uitgesteld. Regels voor AI-systemen met een hoog risico in de domeinen van bijlage III, zoals werkgelegenheid en kritieke infrastructuur, gelden vanaf 2 december 2027; voor hoog-risico-AI in producten onder bijlage I vanaf 2 augustus 2028.
- AI-geletterdheid anders geformuleerd. Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken moeten maatregelen nemen om de AI-geletterdheid te ondersteunen van hun personeel en van anderen die namens hen AI gebruiken. De tekst zegt uitdrukkelijk dat geen bepaald niveau per persoon gegarandeerd hoeft te worden; Commissie en lidstaten moeten bedrijven ondersteunen, in het bijzonder kmo’s.
- Nieuwe data in december 2026. Een verbod op AI-systemen die seksuele beelden zonder toestemming of materiaal van seksueel kindermisbruik genereren, en een overgangstermijn voor het markeren van AI-gegenereerde inhoud door systemen die vóór 2 augustus 2026 op de markt waren.
- Andere wijzigingen. Vereenvoudigingen voor kmo’s uitgebreid naar kleine midcaps, ruimere toegang tot regulatory sandboxes en een verduidelijkte verhouding tot de Machineverordening.
Deze samenvatting volgt de geconsolideerde tekst die de AI Act Service Desk van de Commissie publiceert, met stand van 27 juli 2026. Richtsnoeren en praktijkvoorbeelden worden nog gepubliceerd; controleer de actuele tekst voor uw eigen situatie. Dit artikel is geen juridisch advies.
Wat dit betekent voor een eerste AI-proces
Het uitstel geeft bedrijven met hoog-risicotoepassingen meer tijd. Voor alle anderen verandert het vertrekpunt niet. Of een toepassing onder een hoog-risicocategorie valt, hangt af van waarvoor het systeem gebruikt wordt, niet van de technologie; elke toepassing vraagt dus een eigen beoordeling. En de plicht om AI-geletterdheid te ondersteunen geldt al: wie op het werk AI gebruikt, moet begrijpen wat het systeem doet, waar het zich kan vergissen en wanneer controle nodig is.
Een gecontroleerd eerste proces maakt die vragen concreet. Kies één terugkerende taak met gekende documenten, zoals inkomende aanvragen lezen of technische handleidingen doorzoeken. Benoem de gebruikers en de verantwoordelijke. Leg vast welk systeem wordt gebruikt, waarvoor en met welke gegevens. Zorg dat elk resultaat naar zijn bron te herleiden is en dat een medewerker het aanvaardt, verbetert of verwerpt. Werken klanten of het publiek met het systeem, of krijgen ze gegenereerde inhoud, controleer dan welke transparantieregels gelden.
Waar Meridian past
Meridian AI is ondersteunend: het leest documenten, antwoordt met verwijzing naar de bron, vat samen en bereidt concepten voor. Het is ontworpen om in uw eigen omgeving te draaien, met medewerkers die elk resultaat nakijken voordat het gebruikt wordt. Zo wordt een proces makkelijker uit te leggen, te controleren en stop te zetten. Het maakt een organisatie niet in orde met de AI-verordening; dat blijft een beoordeling per toepassing, met uw eigen juridische en compliance-adviseurs. Dit artikel suggereert niet dat een in de bronnen genoemde organisatie Meridian gebruikt.
Wat Meridian zou opzetten
- Koppelen
- De documenten van één gekozen proces, zoals inkomende aanvragen of handleidingen
- Een kort register per toepassing: systeem, doel, gebruikers en gebruikte gegevens
- Bouwen
- Antwoorden, samenvattingen of uitgelezen velden met bronvermelding, telkens gekoppeld aan het origineel
- Een controlestap waarin een benoemde medewerker elk resultaat aanvaardt, verbetert of verwerpt
- Een overzicht van aanvaarde en verbeterde resultaten, om te vergelijken met de huidige werkwijze
- Inzetten
- In uw eigen omgeving, met toegang beperkt tot de pilotgebruikers
- Met korte gebruiksinstructies en vooraf afgesproken acceptatiecriteria
Illustratieve opzet — elke uitrol wordt samen met de operator ontworpen. Bronsystemen blijven waar ze zijn; de datalaag van Meridian draait in de eigen omgeving van de operator.
Begin met één AI-proces dat u kunt uitleggen, controleren en stopzetten.
- European Commission — AI Act: regulatory framework, timeline and Digital Omnibus changes
- AI Act Service Desk — Implementation timeline (amended by the Digital Omnibus on AI)
- AI Act Service Desk — Article 4: AI literacy (consolidated text as of 27 July 2026)
- European Parliament — Legislative Train: Digital Omnibus on AI, Regulation (EU) 2026/1744
Meridian is niet betrokken bij de beschreven incidenten of onderzoeken. Feiten uit publieke bronnen, stand van 4 november 2026.